Inhoud10 onderdelen
In het kort
- Volg je een mbo bol-opleiding, dan gaat je studiefinanciering in vanaf het kwartaal na je 18e verjaardag.
- Zit je op de middelbare school en ben je 18? Vraag dan de tegemoetkoming scholieren aan.
- Voor hbo en universiteit is er geen minimumleeftijd om studiefinanciering aan te vragen.
- Vraag je financiën bij DUO ongeveer 3 maanden van tevoren aan via Mijn DUO met je DigiD.
Tot je achttiende kregen je ouders waarschijnlijk de kinderbijslag, maar vanaf je verjaardag ga je jouw geldzaken rondom school en studie helemaal zelf regelen. Wat je precies krijgt en wanneer dat ingaat, hangt af van het soort onderwijs dat je volgt. Een mbo-student heeft namelijk te maken met andere regels en leeftijdsgrenzen dan iemand op de universiteit of de middelbare school.
Je wordt 18: dit betekent het voor jouw geldzaken bij DUO
Vanaf het moment dat je de kaarsjes uitblaast, krijg je zelf de touwtjes in handen als het gaat om tegemoetkomingen en beurzen. Wat je precies op je rekening gestort krijgt, is afhankelijk van je opleiding: zit je op de middelbare school, het mbo, het hbo of de universiteit? Voor elke route gelden andere regels en startmomenten.
Een geruststellende gedachte voor wie naast school werkt: er geldt tegenwoordig geen bijverdiengrens meer voor de beurs. Je mag dus onbeperkt bijverdienen met je bijbaan in de supermarkt of de horeca, zonder dat je bang hoeft te zijn dat je je studiefinanciering moet terugbetalen. Wel is er een harde leeftijdsgrens voor het aanvragen van je studiefinanciering. Om deze te laten ingaan, moet je jonger zijn dan 30 jaar, zo bevestigt de Rijksoverheid.
Zit je op de middelbare school? De tegemoetkoming scholieren
Leerlingen op het vmbo, havo, vwo, vavo, praktijkonderwijs of vso die 18 jaar of ouder zijn, hebben recht op een tegemoetkoming scholieren. Dit bedrag is bedoeld om je te helpen met schoolkosten, aangezien de kinderbijslag voor je ouders stopt zodra je meerderjarig bent.
Let op: de regeling gaat niet direct in op de dag van je verjaardag. De tegemoetkoming scholieren start pas vanaf het kwartaal ná je achttiende verjaardag. Ben je bijvoorbeeld in mei jarig, dan is het eerstvolgende kwartaal dat in juli begint het moment waarop je betalingen starten.
Mbo-studenten (bol): wanneer start je studiefinanciering?
Als je een voltijd bol-opleiding volgt op het mbo, kun je studiefinanciering krijgen. Dit pakket is opgebouwd uit verschillende onderdelen: een basisbeurs, een eventuele aanvullende beurs, een lening en het studentenreisproduct waarmee je met het openbaar vervoer reist.
De aanvullende beurs is een extra bedrag voor studenten van wie de ouders een lager inkomen hebben. DUO kijkt hiervoor naar de inkomensgegevens van je ouders. Verdienen zij onder een bepaalde grens, dan krijg jij maandelijks extra geld om je studie te betalen. Het is slim om dit altijd aan te vinken bij je aanvraag; DUO berekent vervolgens vanzelf of je er recht op hebt.
Net als bij de middelbare school start de studiefinanciering voor mbo-studenten vanaf het kwartaal na je achttiende verjaardag. Er is hierop één strakke uitzondering. Word je precies op de eerste dag van een kwartaal jarig, dus op 1 januari, 1 april, 1 juli of 1 oktober? Dan start je recht op studiefinanciering direct op je verjaardag.
Hoe je je beurs later moet verantwoorden, hangt af van je niveau. Voor mbo niveau 1 en 2 zijn de basisbeurs en aanvullende beurs altijd een gift. Je hoeft dit geld dus niet terug te betalen, ook niet als je stopt met de opleiding. Voor niveau 3 en 4 werkt het anders: daar is de financiering een prestatiebeurs. Dit betekent dat de beurs pas wordt omgezet in een gift als je binnen 10 jaar je diploma haalt.
De actuele basisbeurs voor thuiswonende mbo'ers bedraagt 107,26 euro per maand. Voor uitwonende mbo'ers ligt dit bedrag een stuk hoger, namelijk op 350,03 euro per maand.
Hbo en universiteit: geen minimumleeftijd
Voor het hbo of de universiteit hoef je helemaal niet te wachten tot je 18 bent. Je kunt direct vanaf de start van je studie studiefinanciering ontvangen. Ben je 17 als je aan je bachelor begint, dan krijg je dus meteen je beurs en je studentenreisproduct.
Voor hbo en wo is de studiefinanciering altijd een prestatiebeurs. Je krijgt het geld maandelijks gestort, maar het wordt pas een definitieve gift als je binnen 10 jaar afstudeert. Haal je geen diploma, dan betaal je het ontvangen bedrag (plus rente) terug. De actuele rente op DUO-studieleningen is vastgesteld op 2,33 procent. Ook goed om te weten als je je budget maakt: het wettelijk collegegeld voor hbo en universiteit bedraagt 2.694 euro per jaar.
De bedragen voor thuiswonende hbo- en universiteitsstudenten zijn als volgt opgebouwd: je krijgt een basisbeurs van 130,21 euro per maand. Daarnaast kun je maximaal 491,08 euro aan aanvullende beurs aanvragen, een maximale lening van 315,17 euro afsluiten en een collegegeldkrediet van 224,50 euro per maand krijgen.
Voor uitwonende hbo- en wo-studenten is de basisbeurs 324,52 euro. De maximale bedragen voor de aanvullende beurs, de gewone lening en het collegegeldkrediet zijn exact gelijk aan de bedragen voor thuiswonenden.
Het studentenreisproduct (OV): vaak al vóór je 18e
Met het studentenreisproduct reis je doordeweeks of in het weekend vrij of met korting. Dit kun je vaak al krijgen voordat je 18 wordt. Dit geldt voor studenten die een mbo bol-opleiding volgen en voor studenten op het hbo en de universiteit. Je hoeft dus niet zelf je treinkaartjes te betalen als je op je 17e al naar de campus reist.
In het kort: vergeet je OV niet stop te zetten als je je uitschrijft of afstudeert. Dit gaat niet automatisch. Doe je dit niet op tijd bij een ophaalautomaat, dan loopt de OV-schuld razendsnel op. De eerste maand kost het je 96,09 euro per halve kalendermaand. Daarna verdubbelt de boete naar 192,21 euro per halve maand, wat neerkomt op ongeveer 380 euro per maand.
Bijzondere situaties: tussenjaar, eenoudertoeslag en compensatie
Niet iedereen bewandelt de standaard route van school naar vervolgstudie. Neem je een tussenjaar om te reizen of te werken, en sta je niet ingeschreven bij een opleiding? Dan krijg je ook geen studiefinanciering. Dat betekent geen basisbeurs, geen lening en ook geen studentenreisproduct gedurende dat jaar.
Studeer je, heb je geen partner en verzorg je een kind jonger dan 18 jaar? Dan kom je in aanmerking voor extra ondersteuning via de eenoudertoeslag. Dit is een vast bedrag van 327,15 euro per maand.
Goed om te weten voor wie oudere studiegenoten heeft: in het verleden viel een groep studenten onder het zogeheten leenstelsel, waarbij de basisbeurs tijdelijk was vervallen en vervangen door een lening. Inmiddels is de basisbeurs weer terug. Oud-studenten van deze 'pechgeneratie' ontvangen een compensatie van 44,50 euro per gestudeerde maand, wat in totaal kan oplopen tot ruim 2.100 euro per persoon. Let op: zij krijgen dit bedrag niet maandelijks op hun rekening gestort. DUO berekent de compensatie eenmalig en trekt dit bedrag in de meeste gevallen direct af van hun openstaande studieschuld.
Stappenplan
Je zaken regelen rondom 18 jaar en DUO klinkt als een flinke klus, maar online heb je het in 5 minuten geregeld. Je vraagt studiefinanciering of de tegemoetkoming scholieren aan via Mijn DUO. Volg deze stappen om het soepel te laten verlopen.
Stap 1: Zorg voor de DigiD-app of sms-controle
Om veilig in te loggen bij DUO heb je een geverifieerd account nodig. Zorg dat je de DigiD-app op je telefoon hebt geïnstalleerd en geactiveerd, of zorg dat je account is ingesteld op inloggen met een sms-controle.
Stap 2: Vraag het 3 maanden van tevoren aan
Wacht niet tot de week voor je verjaardag. Het is slim om je studiefinanciering ongeveer 3 maanden voordat je er recht op hebt aan te vragen. Zo heeft DUO genoeg tijd om je aanvraag te verwerken en sta je niet ineens zonder geld of geldig OV-bewijs.
Stap 3: Kies de regeling waar jij recht op hebt
Zodra je bent ingelogd op Mijn DUO, navigeer je naar het aanvraaggedeelte. Kies hier de regeling die past bij jouw onderwijstype. Zit je nog op de middelbare school of het vavo, kies dan voor de tegemoetkoming scholieren. Start je op het mbo, hbo of de universiteit, vink dan studiefinanciering aan.
Stap 4: Vul al je gegevens in en verstuur
Loop alle schermen door en vul je actuele gegevens in. Je geeft hier onder andere aan of je thuis of uitwonend bent, en of je naast de basisbeurs ook een lening of aanvullende beurs wilt aanvragen. Controleer alles goed en verzend je aanvraag digitaal. Je krijgt direct een bevestiging in je berichtenbox op Mijn DUO.
Veelgestelde vragen
Krijg ik studiefinanciering als ik een tussenjaar neem?
Nee, als je een tussenjaar neemt en niet staat ingeschreven bij een erkende opleiding, heb je geen recht op studiefinanciering. Je ontvangt in die periode geen basisbeurs, geen lening en je mag ook geen gebruikmaken van het studentenreisproduct.
Vanaf wanneer kan ik het studentenreisproduct aanvragen?
Je kunt het studentenreisproduct vaak al vóór je achttiende verjaardag krijgen. Dit geldt voor studenten die een mbo bol-opleiding volgen en voor studenten op het hbo of de universiteit.
Wat zijn de kosten als ik mijn studentenreisproduct niet op tijd stopzet?
De kosten lopen snel op: in de eerste maand na je uitschrijving betaal je een boete van 96,09 euro per halve kalendermaand. Zet je het daarna nog steeds niet stop, dan stijgt dit bedrag naar 192,21 euro per halve maand, wat neerkomt op ongeveer 380 euro per maand.
Wanneer wordt de prestatiebeurs omgezet in een gift?
Voor studenten op mbo niveau 3 en 4, het hbo en de universiteit is de studiefinanciering een prestatiebeurs. Deze beurs wordt pas definitief omgezet in een gift als je binnen 10 jaar na de start van je studiefinanciering je diploma behaalt.
Verder lezen
- Studeren: studiefinanciering, basisbeurs en DUO uitgelegd
- Het telefoonnummer van DUO voor je studiefinanciering en handige beltips
- Studieschuld: aflossen, rente en je hypotheek
