Zorgverzekering kiezen op je 18e: de eerlijke gids

De korte versie

Vanaf de eerste maand na je 18e verjaardag betaal je zelf premie voor de basisverzekering, en vanaf datzelfde moment geldt je eigen risico van € 385,00 per jaar (bron, 26 augustus 2026). Word je op 15 augustus 18, dan moet je vanaf 1 september verzekerd zijn. Vraag in dezelfde week zorgtoeslag aan, want die krijg je niet automatisch. Een aanvullende verzekering is voor de meeste 18-jarigen niet nodig.

De gemiddelde premie voor de basisverzekering is dit jaar € 157,00 per maand. Welke verzekeraar op dit moment de laagste premie heeft, staat hier niet: dat is een marktgegeven dat geen instantie bijhoudt en wij ook niet.

Vanaf wanneer ben je zelf verantwoordelijk?

Tot je 18e ben je gratis meeverzekerd via je ouders. Rijksoverheid zegt het zo: je betaalt premie vanaf de eerste maand nadat je 18 bent geworden, en vanaf dat moment geldt ook het eigen risico en kun je zorgtoeslag aanvragen.

Regel het in de week na je verjaardag, dan loop je niets mis. Verzekeraars kunnen een polis meestal met terugwerkende kracht laten ingaan als je er kort na die datum achteraan gaat, maar dat is geen recht waar je op kunt rekenen.

Wat er gebeurt als je het laat lopen. Het CAK stuurt eerst een brief. Vanaf dat moment heb je drie maanden om je alsnog te verzekeren of aan te tonen dat je dat niet hoeft. Doe je niets, dan volgt een boete. Na twee boetes sluit het CAK zelf een verzekering voor je af en houdt twaalf maanden lang premie in op je inkomen. Die premie is 120% van de standaardpremie en staat voor 2026 op € 172,70 per maand (bron, 26 augustus 2026). De premie over de periode dat je onverzekerd was, hoef je niet na te betalen. De zorgkosten die je in die tijd maakte wel.

De basisverzekering is bij elke verzekeraar wettelijk gelijk

Dit is het belangrijkste om te weten, en vergelijkers zeggen het zelden hardop.

De inhoud van het basispakket staat in de wet. Elke verzekeraar moet exact dezelfde zorg vergoeden: huisarts, ziekenhuis, spoedeisende hulp, medicijnen op recept, geestelijke gezondheidszorg. Wat er voor 18-plussers niet in zit: de tandarts, het grootste deel van fysiotherapie, en alternatieve geneeswijzen.

Het verschil tussen verzekeraars zit dus in:

• De premie, die per verzekeraar verschilt en die je zelf vergelijkt.
• De polisvorm. Bij een naturapolis heeft de verzekeraar contracten met zorgaanbieders en betaalt hij die direct. Bij een restitutiepolis kies je vrij, betaal je zelf en declareer je achteraf; die is meestal duurder.
• De service: app, bereikbaarheid, hoe snel er wordt vergoed.
• De aanvullende pakketten, die niet wettelijk zijn vastgelegd. Daar zit het echte verschil, en daar zit ook de marketing.

Voor de meeste 18-jarigen is een naturapolis prima. Je gaat naar de huisarts en misschien een keer naar het ziekenhuis, en vrijwel alle ziekenhuizen hebben een contract met vrijwel alle grote verzekeraars.

Nog iets dat je moet weten voordat iemand je iets probeert te verkopen: verzekeraars mogen leeftijd niet meewegen in de basispremie. Een "studentenpolis" of een "18-jarigenpakket" bestaat dus niet als apart product op de basisverzekering. Wat er wel kan bestaan, is een aanvullend pakket met een studentennaam erop.

Wanneer je kunt kiezen en overstappen

• Uiterlijk 12 november krijg je van je verzekeraar de polis voor het nieuwe jaar. Dan weet je wat je gaat betalen.
• Uiterlijk 31 december moet je je oude verzekering opzeggen. Sluit je voor die datum een nieuwe af, dan doet je nieuwe verzekeraar dat automatisch voor je.
• Tot 1 februari heb je daarna nog de tijd om een nieuwe verzekering af te sluiten. Je bent dan met terugwerkende kracht vanaf 1 januari verzekerd.

Je bent niet verplicht om over te stappen. Ben je het niet eens met je nieuwe polis, dan kun je ook bij je eigen verzekeraar een andere polis kiezen.

Eigen risico: standaard of verhoogd?

Het verplichte eigen risico is € 385,00 per jaar. Je kunt het vrijwillig verhogen in stappen van honderd euro, tot maximaal € 500,00 per jaar extra. Kies je het maximum, dan kun je in één jaar tot € 885,00 per jaar zelf kwijt zijn.

In ruil krijg je premiekorting. Hoeveel dat is, verschilt per verzekeraar en per jaar, dus dat bedrag staat hier niet.

De afweging: de korting krijg je gespreid over twaalf maanden, het risico loop je in één keer. Voor iemand zonder spaargeld is dat geen goede ruil, ook al gaat het statistisch vaak goed. Verhoog alleen als je het extra bedrag daadwerkelijk klaar hebt staan. Meer hierover staat in eigen risico uitgelegd.

Zorgtoeslag

Zorgtoeslag is een maandelijkse bijdrage in je premie. Vanaf je 18e vraag je hem zelf aan, en er wordt alleen naar jouw inkomen gekeken, niet naar dat van je ouders.

Je komt in aanmerking als:

• je jaarinkomen niet boven € 40.857,00 per jaar (bron, 26 augustus 2026) uitkomt;
• je vermogen op 1 januari niet hoger is dan € 146.011,00;
• je een Nederlandse zorgverzekering hebt en 18 jaar of ouder bent.

Studiefinanciering telt niet mee als inkomen, een bijbaan wel. Hoeveel je krijgt hangt van je inkomen af; Dienst Toeslagen publiceert het maximumbedrag voor 2026 niet als los getal op een gewone pagina, dus maak de proefberekening op toeslagen.nl. Hoe dat gaat, staat stap voor stap in zorgtoeslag aanvragen.

De premie betaal je zelf aan de verzekeraar; de toeslag komt apart binnen van Dienst Toeslagen. Wat je netto kwijt bent, is dus het verschil tussen die twee, en dat verschilt per persoon.

Aanvullende verzekering: meestal niet nodig

Op aanvullende pakketten verdienen verzekeraars het meest, en dat merk je aan de marketing. Voor de meeste 18-jarigen is het antwoord: niet doen, tenzij een van deze drie situaties op je van toepassing is.

Je gaat regelmatig naar de tandarts. Tandzorg zit vanaf je 18e niet meer in het basispakket, dus die rekening betaal je zelf. Of een tandartsverzekering loont, hangt af van wat je per jaar aan de tandarts kwijt bent. Zet dat naast de jaarpremie van het pakket voordat je tekent: veel pakketten vergoeden een percentage tot een maximum, en dat maximum is vaak lager dan één grote behandeling.

Je hebt fysiotherapie nodig. De basisverzekering vergoedt fysiotherapie voor volwassenen alleen bij aandoeningen die op de lijst van chronische aandoeningen staan, en dan pas vanaf de eenentwintigste behandeling: de eerste twintig betaal je zelf. Staat jouw klacht niet op die lijst, dan vergoedt de basisverzekering niets. Vraag je fysiotherapeut of verzekeraar of jouw aandoening erop staat.

Twee dingen die je bij fysiotherapie geld schelen. Je hebt meestal geen verwijzing van de huisarts nodig: sinds de invoering van de directe toegankelijkheid mag je zelf een afspraak maken. En check vooraf of de praktijk een contract heeft met jouw verzekeraar. Heeft hij dat, dan gaat de rekening rechtstreeks naar de verzekeraar. Heeft hij dat niet, dan schiet je zelf voor en krijg je vaak maar een deel terug. In de zorgzoeker van je verzekeraar zie je welke praktijken in de buurt gecontracteerd zijn.

Je gaat naar het buitenland. Voor een stage of reis binnen de EU vraag je gratis de EHIC-kaart aan bij je verzekeraar; die geeft recht op noodzakelijke zorg in andere EU-landen. Ga je daarbuiten, dan heb je werelddekking of een reisverzekering nodig. Zie reisverzekering voor jongeren.

Je eerste keer alleen naar de huisarts

Voor veel mensen is dit de eerste keer dat ze zelf een afspraak maken. Het gaat zo:

Een afspraak maken kan telefonisch of via het online portaal van de praktijk, waar je vaak met DigiD inlogt. Ze vragen je naam, je geboortedatum en waarvoor je komt. Dat laatste hoef je niet in detail te vertellen; "ik wil iets met de huisarts bespreken" is genoeg.

Neem mee: je identiteitsbewijs, je zorgpas of de app van je verzekeraar, en een lijstje met je vragen. Bij de tandarts of fysiotherapeut ook een pinpas, want daar moet je soms direct betalen.

Bij de huisarts betaal je niets. Het consult wordt volledig vergoed en gaat niet van je eigen risico af. Verwijst de huisarts je door voor bloedonderzoek, medicijnen of een specialist, dan tellen die kosten wél mee voor je eigen risico.

Een arts heeft beroepsgeheim. Wat je vertelt blijft tussen jullie, ook als je 18 bent en je ouders ernaar vragen. Sinds je 18e hebben zij geen recht meer op inzage in je dossier zonder jouw toestemming.

Bij dezelfde verzekeraar als je ouders blijven?

Sinds 1 januari 2023 bestaat de collectiviteitskorting op de basisverzekering niet meer. Of je ouders nu ergens collectief verzekerd zijn of niet: op de basispremie maakt dat niets uit.

Wat wel kan schelen, is een korting op aanvullende pakketten, en de ervaring die je ouders met de service hebben. Blijven mag dus, maar doe het niet omdat je denkt dat het op de basisverzekering geld scheelt.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke dag moet ik verzekerd zijn?

Vanaf de eerste dag van de maand na je 18e verjaardag. Regel het in de week na je verjaardag, dan zit je goed.

Kan ik bij de verzekeraar van mijn ouders blijven?

Ja. Het levert op de basisverzekering geen korting meer op, maar het mag, en op aanvullende pakketten kan er wel een collectiviteitsafspraak zijn.

Wanneer kan ik overstappen?

Zeg uiterlijk 31 december op en sluit uiterlijk 31 januari een nieuwe verzekering af. Je bent dan met terugwerkende kracht verzekerd vanaf 1 januari.

Wat is het verschil tussen natura en restitutie?

Bij natura kies je uit zorgaanbieders waarmee je verzekeraar een contract heeft, en betaalt de verzekeraar rechtstreeks. Bij restitutie kies je vrij, betaal je zelf en declareer je achteraf. Restitutie is meestal duurder. Voor 18-jarigen is natura in de praktijk prima.

Krijg ik korting als student?

Niet op de basisverzekering: leeftijd en studie mogen daar wettelijk geen rol in spelen. Op aanvullende pakketten bestaan soms afspraken via je onderwijsinstelling. Vraag het na bij je opleiding voordat je een pakket neemt dat je zonder korting niet zou willen.

Wat als ik in het buitenland studeer of stage loop?

Binnen de EU: vraag gratis de EHIC-kaart aan bij je verzekeraar. Daarbuiten: kijk of je verzekering werelddekking heeft en sluit anders een reisverzekering af. Ga je langer weg of ga je in het buitenland werken, vraag dan bij je verzekeraar na of je in Nederland verzekerd blijft: dat is niet altijd zo.

Eerlijk gezegd: op deze pagina staat geen enkele link die ons geld oplevert. Geen vergelijkknop met commissie, geen betaalde vermelding. Verandert dat, dan zeggen we het hier en niet alleen in ons affiliate-beleid.

Verder lezen

• Zorgtoeslag aanvragen: stap voor stap, met DigiD bij Toeslagen
• Eigen risico uitgelegd, verplicht en vrijwillig
• Aansprakelijkheidsverzekering: nodig op je 18e?, wat een AVP dekt
• Reisverzekering voor jongeren, welke dekkingen je echt nodig hebt
• Zilveren Kruis polisnummer kwijt?, waar je het terugvindt op je zorgpas of in de app