In het kort
- Begin met inzicht: breng je inkomsten en uitgaven in kaart met een simpele budget-app of een spreadsheet.
- Bespaar slim op je vaste lasten zoals huur en verzekeringen, en check altijd of je recht hebt op zorg- of huurtoeslag.
- Maak van sparen een gewoonte door direct na de storting van je lening of salaris een vast bedrag op een aparte spaarrekening te zetten.
- Gebruik je studentenstatus: pak kortingen met je studentenpas en koop studieboeken tweedehands om honderden euro’s per jaar te besparen.
Studeren is een toptijd, maar financieel kan het best een uitdaging zijn. Tussen je huur, studieboeken, boodschappen en af en toe een drankje in de kroeg lijkt er weinig over te blijven. Toch is sparen als student niet alleen mogelijk, maar ook super slim. Met een paar handige trucs en een beetje overzicht kun je, ook met een klein budget, een mooi potje opbouwen. In dit artikel leggen we je stap voor stap uit hoe je dat aanpakt.
Waarom sparen als student een slim plan is
Misschien denk je: sparen, dat komt later wel. Maar juist nu beginnen levert je een hoop op. Het gaat niet om het wegzetten van honderden euro’s per maand, maar om het aanleren van een goede gewoonte en het creëren van een financieel vangnet voor jezelf. Dit zijn de belangrijkste voordelen:
- Het geeft rust. Het leven zit vol verrassingen, en niet altijd leuke. Je laptop crasht precies in de tentamenweek, je fiets wordt gestolen of je krijgt een onverwachte rekening. Met een spaarpotje voor dit soort noodgevallen (een buffer) hoef je niet direct in de stress te schieten of bij je ouders aan te kloppen.
- Je kunt werken aan leuke doelen. Droom je van een reis na je afstuderen, wil je je rijbewijs halen of alvast sparen voor de inrichting van je eerste ‘echte’ huis? Door te sparen maak je deze doelen concreet en haalbaar.
- Het is een goede training voor later. Leren omgaan met geld is een vaardigheid waar je de rest van je leven iets aan hebt. Als je nu al de discipline ontwikkelt om een deel van je inkomen opzij te zetten, is de kans groot dat je ook later je financiën goed op orde hebt.
De basis: eerst grip op je geld krijgen
Voordat je kunt beginnen met sparen, moet je weten waar je geld eigenlijk blijft. Dit is misschien de minst spannende stap, maar wel de allerbelangrijkste. Zonder overzicht is het onmogelijk om te bepalen waar je kunt besparen. Gelukkig hoeft het niet ingewikkeld te zijn.
Maak een simpel overzicht
Pak er een notitie-app, een spreadsheet (zoals Google Sheets of Excel) of gewoon een schriftje bij en maak twee kolommen: inkomsten en uitgaven. Noteer een maand lang alles wat er binnenkomt en alles wat eruit gaat.
- Inkomsten: Denk aan je studiefinanciering (basisbeurs, aanvullende beurs en lening), je salaris van je bijbaan en eventuele bijdrages van je ouders.
- Uitgaven: Schrijf alles op, van je huur tot dat kopje koffie op het station.
Veel bank-apps kunnen je hierbij helpen. Ze categoriseren je uitgaven vaak automatisch, zodat je in één oogopslag ziet hoeveel je uitgeeft aan bijvoorbeeld ‘Boodschappen’, ‘Vervoer’ of ‘Uitgaan’.
Vaste lasten versus variabele kosten
Om meer inzicht te krijgen, is het handig om je uitgaven op te splitsen in twee groepen:
- Vaste lasten: Dit zijn kosten die elke maand terugkomen en waarvan het bedrag vaststaat. Denk aan je huur, collegegeld, zorgverzekering en abonnementen (telefoon, Netflix, sportschool).
- Variabele kosten: Dit zijn uitgaven die elke maand anders zijn en waar je meer invloed op hebt. Voorbeelden zijn boodschappen, kleding, uitgaan, cadeautjes en studieboeken.
Als je dit overzicht eenmaal hebt, zie je waarschijnlijk meteen waar je geld naartoe gaat en waar de kansen liggen om te besparen. Wil je het niet met de hand uitrekenen, vul dan je bedragen in de maandbudget-rekenhulp in; die telt het voor je op en onthoudt wat je invult.
Hoeveel moet je sparen als student?
Er bestaat geen magisch getal dat voor iedere student geldt. Hoeveel je kunt sparen, hangt helemaal af van jouw persoonlijke situatie: je inkomsten, je vaste lasten en je levensstijl. Het belangrijkste is dat je een realistisch doel stelt.
Een goed startpunt is een buffer voor noodgevallen: genoeg om een kapotte laptop, een gestolen fiets of een onverwachte rekening op te vangen zonder dat je moet lenen. Wat dat voor jou is, kun je uitrekenen met de buffervuistregel van het Nibud, dat daar een rekenhulp voor heeft. Op deze pagina staat geen streefbedrag, want het hangt af van je vaste lasten en van wat er bij jou stuk kan gaan.
Een bruikbare vuistregel voor het maandbedrag is een tiende van wat er netto binnenkomt. Lukt dat niet, begin dan met minder. Het bedrag doet er in het begin minder toe dan de gewoonte: een vaste overboeking die automatisch gaat, groeit vanzelf mee als je meer gaat verdienen.
Slimme bespaartips voor je vaste lasten
Vaste lasten lijken misschien onvermijdelijk, maar vaak kun je hier meer op besparen dan je denkt. Een klein bedrag per maand minder betalen, tikt over een heel jaar flink aan.
Huur en abonnementen
Je huur is waarschijnlijk je grootste kostenpost. Woon je in een studentenkamer of studio? Check via de online huurprijscheck van de Huurcommissie of je niet te veel betaalt. Is je huur te hoog voor de punten die je woning krijgt, dan kun je een procedure starten om de huur te verlagen.
Kijk ook kritisch naar je abonnementen. Heb je echt een abonnement op drie verschillende streamingdiensten nodig? Deel de kosten voor diensten als Netflix en Spotify met je huisgenoten of vrienden. En zeg abonnementen op die je eigenlijk niet gebruikt.
Zorgverzekering
Als student heb je meestal geen uitgebreide zorgverzekering nodig. Een basisverzekering is verplicht en dekt de belangrijkste zorg. Vergelijk elk jaar in november en december de verschillende aanbieders. Overstappen kan je zo een paar tientjes per jaar schelen.
Een andere manier om te besparen is je eigen risico vrijwillig verhogen. Het verplichte eigen risico is € 385,00 per jaar, en je kunt daar maximaal € 500,00 per jaar bovenop zetten, tot een totaal van € 885,00 per jaar. In ruil krijg je premiekorting. Doe dit alleen als je dat hogere bedrag ook echt kunt missen op het moment dat er iets gebeurt; anders ruil je een kleine zekere besparing voor een groot onzeker risico. Zie eigen risico uitgelegd.
Telefoonabonnement
Heb je echt het nieuwste van het nieuwste nodig met een duur abonnement? Een sim-only abonnement is bijna altijd goedkoper. Je betaalt dan alleen voor je belminuten en data, en gebruikt je eigen (of een goedkoper, los gekocht) toestel. Maak waar mogelijk gebruik van wifi om je datagebruik te beperken.
Besparen op je dagelijkse uitgaven: hier valt winst te behalen
Bij je variabele kosten zit de meeste rek. Een paar kleine aanpassingen in je dagelijkse gewoontes kunnen aan het eind van de maand een groot verschil maken.
Boodschappen
- Maak een lijstje: Ga nooit zonder boodschappenlijstje naar de supermarkt en houd je eraan. Zo voorkom je impulsaankopen.
- Ga niet met honger: Een open deur, maar het werkt echt. Als je honger hebt, koop je meer dan je nodig hebt.
- Kies huismerken: Huismerken zijn vaak net zo goed als A-merken, maar een stuk goedkoper.
- Check aanbiedingen: Houd de folders in de gaten en pas je maaltijden aan op wat er in de aanbieding is.
- Kook samen: Koken met huisgenoten is niet alleen gezelliger, maar ook goedkoper. Grote verpakkingen zijn vaak voordeliger.
- Gebruik apps: Met een app als ‘Too Good To Go’ kun je voor een klein bedrag eten redden van de verspilling bij supermarkten en restaurants bij jou in de buurt.
Studieboeken
Nieuwe studieboeken zijn peperduur. Koop ze daarom tweedehands van ouderejaars, via je studievereniging of op platforms als Marktplaats. Check ook altijd of de universiteitsbibliotheek de boeken heeft die je nodig hebt. Vaak kun je ze daar gratis lenen.
Uitgaan en vrije tijd
Sociale activiteiten zijn belangrijk, maar kunnen je budget flink onder druk zetten. Gelukkig zijn er genoeg manieren om te besparen zonder dat het ten koste gaat van de gezelligheid.
- Gebruik je studentenpas: Op vertoon van je studentenpas krijg je vaak korting bij bioscopen, musea, theaters en zelfs bij sommige kledingwinkels en kappers.
- Ga voor goedkopere alternatieven: Een avondje thuis met vrienden een film kijken of spelletjes doen is vaak net zo leuk (en een stuk goedkoper) dan een avond in de kroeg. Ook een date hoeft niet duur: er zijn genoeg leuke date ideeën op een klein budget.
- Drink thuis in: Spreek af om thuis een drankje te doen voordat je de stad in gaat. Dat scheelt al snel een paar rondjes.
Potjes van de overheid: check je recht op toeslagen
De overheid helpt studenten en andere mensen met een lager inkomen met verschillende toeslagen. Veel studenten laten hier geld liggen, simpelweg omdat ze niet weten dat ze er recht op hebben. Check dit dus goed!
Zorgtoeslag
Ben je 18 jaar of ouder en heb je een Nederlandse zorgverzekering? Dan heb je bijna zeker recht op zorgtoeslag. Dit is een bijdrage in de kosten van je zorgverzekering. Hoeveel je krijgt hangt af van je inkomen; de proefberekening bij Dienst Toeslagen laat het meteen zien. Voor iemand met alleen studiefinanciering en een bijbaan gaat het om een aanzienlijk deel van de premie.
Huurtoeslag
Woon je op kamers of in een zelfstandige woonruimte? Dan kom je mogelijk in aanmerking voor huurtoeslag. De voorwaarden zijn wel wat strenger. Het hangt onder andere af van je leeftijd, de hoogte van je huur en servicekosten, en je inkomen. Een kamer met een gedeelde keuken of badkamer komt meestal niet in aanmerking, maar een zelfstandige studio vaak wel.
Aanvragen is zo gedaan
Op de website van Dienst Toeslagen kun je een proefberekening maken om te zien of je recht hebt op zorgtoeslag of huurtoeslag, en hoeveel dat voor jou is. Aanvragen doe je daar ook, via Mijn toeslagen, met je DigiD. Hoe dat stap voor stap gaat, staat in zorgtoeslag aanvragen. Laat dit niet liggen: het is geld waar je recht op hebt en dat niemand je uit zichzelf komt brengen.
Verdien extra geld naast je studie
Besparen is één kant van het verhaal, maar je kunt natuurlijk ook proberen je inkomsten te verhogen. Meer geld dat binnenkomt, betekent meer ruimte om te sparen.
- Neem een bijbaan: De meest voor de hand liggende manier. Zoek iets wat flexibel is en te combineren met je studie. Nog beter is een bijbaan die relevant is voor je vakgebied. Dat staat niet alleen goed op je cv, maar levert vaak ook een beter salaris op.
- Verkoop je oude spullen: Duik je kledingkast in of kijk op zolder. Spullen die je niet meer gebruikt, kun je vaak prima verkopen via platforms als Vinted, Marktplaats of een lokale Facebook-groep.
- Bied je diensten aan: Ben je goed in een bepaald vak? Geef bijles aan scholieren. Houd je van kinderen? Ga oppassen. Ben je sterk? Help mensen met verhuizen. Er zijn talloze manieren om met jouw vaardigheden wat extra’s te verdienen.
Maak sparen makkelijk voor jezelf
De beste manier om sparen vol te houden, is door het jezelf zo makkelijk mogelijk te maken. Automatiseer het proces, zodat je er niet steeds over na hoeft te denken.
- Open een aparte spaarrekening: Bijna alle banken bieden een gratis spaarrekening aan naast je betaalrekening. Maak hier gebruik van! Als je spaargeld apart staat, geef je het minder snel uit. Uit het oog, uit het hart (en van je betaalrekening).
- Stel een automatische overboeking in: Dit is de gouden tip. Stel in je bank-app een maandelijkse, automatische overboeking in van je betaalrekening naar je spaarrekening. Plan deze op de dag dat je studiefinanciering of salaris wordt gestort. Het geld is dan al weg voordat je het kunt uitgeven.
- Gebruik ‘slimme’ spaarfuncties: Sommige bank-apps hebben handige functies om ongemerkt te sparen. Je kunt bijvoorbeeld instellen dat al je pinbetalingen naar boven worden afgerond. Je betaalt dan bij elke aankoop een paar cent extra, en dat verschil gaat naar je spaarrekening. Je merkt het niet, en het loopt op.
Dit artikel bevat algemene informatie en tips over sparen. Het is geen persoonlijk financieel advies. Je financiële situatie is uniek. Voor advies op maat kun je terecht bij een financieel adviseur.
Veelgestelde vragen
Hoeveel spaargeld is normaal voor een student?
Er is geen ‘normaal’ bedrag, omdat ieders financiële situatie anders is. Sommige studenten kunnen maandelijks een bedrag sparen, terwijl anderen krap bij kas zitten. Een goed streven is een buffer voor onverwachte kosten, groot genoeg om jouw vaste lasten en een kapotte laptop op te vangen. Reken het uit met de rekenhulp van het Nibud, en begin ondertussen met wat voor jou haalbaar is.
Is het slim om te sparen als ik ook een studieschuld opbouw bij DUO?
Ja, dat is zeker slim. Een studieschuld heeft relatief gunstige voorwaarden (zoals een lage rente), maar een spaarbuffer geeft je directe financiële vrijheid en rust. Als je onverwachte kosten hebt, kun je die betalen zonder extra te moeten lenen of in de problemen te komen. Het is belangrijk om een balans te vinden tussen lenen voor je studie en sparen voor je financiële zekerheid.
Welke apps zijn handig om als student te sparen?
De app van je eigen bank is vaak de beste start; veel apps bieden budgetfuncties, automatisch sparen en het afronden van pinbetalingen. Daarnaast zijn er apps zoals ‘Too Good To Go’ om te besparen op eten en apps als ‘Scoupy’ voor cashback-acties en kortingen. Voor het bijhouden van een gedetailleerd budget kun je apps als ‘Grip’ (van ABN AMRO, maar ook voor andere banken) of ‘Dyme’ proberen.
Wat als het sparen een maand niet lukt?
Geen paniek, dat kan gebeuren. Soms heb je onverwachte uitgaven of is het gewoon een dure maand. Het belangrijkste is dat je de gewoonte niet opgeeft. Sla een maandje over en pak de draad de volgende maand gewoon weer op. Sparen gaat om de lange termijn; één maandje minder maakt dan echt niet uit.
Verder lezen
- Beste betaalrekening voor jongeren vergelijken, de pillar-gids
- Schulden voorkomen als jongere, de andere kant van dezelfde rekening
- Studieschuld: aflossen, rente en je hypotheek, wat lenen bij DUO later kost